سفر زیارتی به عراق بدون حضور در مسجد سهله یا همان خانه پیامبران، تجربهای ناتمام است. این مسجد که در شمال غربی مسجد کوفه قرار دارد، فراتر از یک بنای تاریخی، قطعهای از بهشت به روی زمین است؛ تا جایی که امام صادق (ع) آرزوی اقامت دائمی و نماز گزاردن در آن را داشتند.
برای درک بهتر فضیلتها، موقعیت دقیق و اعمال این حریم مقدس، باید سفری به دل تاریخ و معنویت این مکان داشته باشیم.
مسجد سهله در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی حرم امام علی (ع) و تنها ۲ کیلومتری شمال غربی مسجد بزرگ کوفه قرار دارد. این مکان که در گذشته به مسجد بنیظفر معروف بوده، به راحتی با ۲۰ دقیقه پیادهروی یا ۵ دقیقه رانندگی از سمت مسجد کوفه در دسترس است.
برای رفتن به آنجا کافی است به رانندهها بگویید جامع السهله تا شما را به ورودی اصلی کنار مناره ۳۰ متری برسانند. طبق یک سنت قدیمی، عصر سهشنبه (شب چهارشنبه) شلوغترین و محبوبترین زمان برای زیارت این مسجد است. در برخی از تورهای کربلا، زیارت مسجد سهله جز زیارت های دوره قرار دارد و توسط کاروان هماهنگی های لازم انجام می گردد.
فضیلت و برکات مسجد سهله به قدری است که آن را بعد از مسجد کوفه، برترین مکان مقدس منطقه میدانند. این مسجد که امام صادق (ع) آن را مسجد بری نامیدهاند، آرامبخش دلهای بیقرار برای حاجتروایی و رفع اندوه است.
از برکات شگفتانگیز حضور در این حریم، افزایش طول عمر است؛ تا جایی که طبق روایت امام سجاد (ع)، دو رکعت نماز در آن میتواند سالها بر عمر بیفزاید. سهله نه تنها اقامتگاه حضرت خضر (ع)، بلکه قدمگاه تمام پیامبران الهی است و هیچ فرستادهای از سوی خدا مبعوث نشده، مگر اینکه در این خاک نماز گزارده باشد.
بگذارید کمی از فضای روایات فاصله بگیریم و به بگوییم چرا زائران عاشق اینجا هستند و سهله را میعادگاه منتظران میدانند. در روایات معتبر آمده است که پس از ظهور، این مسجد محل زندگی امام زمان (عج) و خانواده ایشان خواهد بود. به همین خاطر است که شیعیان با نیت تقرب به حضرت، شبهای چهارشنبه به اینجا میآیند.
برکات معنوی این مسجد را میتوان در چهار مورد خلاصه کرد:
مقاله مرتبط: جاهای زیارتی نجف
یکی از مهمترین بخشهای فضیلت و اعمال زیارتی در این مکان، رفتن به سراغ مقامها است. در صحن وسیع ۱۷۵۰۰ متری این مسجد، محرابهایی ساخته شده که هر کدام به نام یک پیامبر یا امام نامگذاری شده است. اینها صرفاً نام نیستند، بلکه طبق تاریخ، محل عبادت یا حضور آن بزرگواران بودهاند.
| نام مقام | موقعیت در صحن | ویژگی برجسته |
| مقام ابراهیم (ع) | شمال غربی | خانه حضرت ابراهیم |
| مقام ادریس (ع) | جنوب غربی | محل خیاطی حضرت ادریس |
| مقام خضر (ع) | جنوب شرقی | محل حضور دائمی حضرت خضر |
| مقام امام سجاد (ع) | میانه شرقی | محل عبادت امام چهارم |
| مقام امام صادق (ع) | مرکز صحن | محل اقامت امام ششم |
| مقام صالحین | ضلع شرقی | مدفن نمادین هود و صالح |
در جبهه شمال غربی مسجد، مقام حضرت ابراهیم (ع) قرار دارد که طبق روایات، محل زندگی ایشان و نقطه شروع نبردشان با ستمگران بوده است.
در مقابل، یعنی در سمت جنوب غربی، مقام حضرت یونس (ع) واقع شده است. زائران معمولاً با خواندن دو رکعت نماز و دعاهای مخصوص هر مقام، ارادت خود را به این پیامبران الهی نشان میدهند.
برخلاف تصور خیلیها، حضرت ادریس (ع) قبری در زمین ندارد و به آسمان عروج کرده است. مقامی که در ضلع جنوب غربی مسجد به نام ایشان میشناسیم، در واقع محل زندگی و خیاطخانه این پیامبر بوده؛ جایی که هر بار سوزن میزدند، کارشان با عبادت گره خورده بود و مدام نام خدا را میبردند..
مهمترین نقطه مسجد برای ما شیعیان، مقام حضرت صاحبالزمان (عج) است که در قسمت میانی صحن، مایل به سمت جنوب قرار دارد.
این مقام امروزه با ضریحی مجلل و گنبدی زیبا بازسازی شده و زائران در آنجا زیارت استغاثه به حضرت را میخوانند. حس و حال این بخش از مسجد غیرقابل توصیف است؛ گویی تمام آرزوهای شیعه در این چند متر مربع جمع شده است.
برای اینکه از سفرتان بیشترین بهره را ببرید، باید با اعمال مسجد سهله آشنا باشید. بر اساس توصیههای سید ابن طاووس در کتاب مصباح الزائر، بهترین زمان برای انجام این اعمال، شب چهارشنبه و در فاصله بین نماز مغرب و عشا است.
قبل از ورود، در درگاه مسجد بایستید و دعای مخصوص (بسم الله و بالله…) را بخوانید. سپس نیت کنید و با پای راست وارد شوید. مستحب است در همان ابتدا آیتالکرسی، سوره فلق، ناس و توحید را قرائت کنید.
پس از ورود، هر یک از این ذکرها را ۷ مرتبه تکرار کنید:
ابتدا دو رکعت نماز تحیت مسجد بخوانید. سپس به سراغ مقامات بروید. ترتیب پیشنهادی این است که از مقام ابراهیم (ع) شروع کرده و به ترتیب به سایر مقامات بروید و در هر کدام دو رکعت نماز و دعاهای مندرج در مفاتیح را بخوانید. در نهایت، اوج اعمال در مقام امام زمان (عج) است که با خواندن زیارت استغاثه و نماز مخصوص حضرت به پایان میرسد.
یکی از اسرار شگفتانگیز مسجد سهله که کمتر در مطالب معمولی به آن برمیخورید، سنگ سبز است. این سنگ پررمزوراز، شمایل تمام پیامبران را در خود دارد و به گفته امام صادق (ع)، خداوند گل خلقت انبیاء را از زیر آن برداشته است. عجیبتر اینکه این مکان، همان نقطهای است که واقعه عظیم دمیدن در صور در آخرالزمان در آن رخ خواهد داد.
نام مسجد سهله با خاطرات شیرین دیدار و تشرف عالمان بزرگ عجین شده است؛ از نوای دلنشین مناجاتی که سید بحرالعلوم را به حضور حضرت رساند تا حکایت معروف سبزیفروش نجفی در آن شب بارانی. این داستانها به ما یادآوری میکنند که سهله صرفاً یک بنای قدیمی نیست، بلکه میعادگاهی زنده است که امام زمان (عج) به آن توجه ویژهای دارند.
مسجد سهله؛ خانهی پیامبران و قلب تپنده ظهور، این حریم مقدس، میعادگاه امام زمان (عج) و کلیدی برای رفع غم و افزایش طول عمر است.
اگر به دنبال تجربهای فراتر از یک زیارت معمولی هستید، حتماً بر حضور در مقامات و انجام اعمال مسجد سهله حساب ویژهای باز کنید. اینجا دقیقاً همانجایی است که میراث پیامبران به آرامش ظهور گره میخورد و انگار برای مستجاب شدن دعاها، یک میانبر مستقیم وجود دارد.
من حسین رضائی هستم، مدیر تور کربلا، در سایت کربلا 24 سعی می کنم مطالب مفید و کاربردی پیرامون سفر به کربلا و نجف و سایر شهرهای زیارتی عراق منتشر کنم. سعی کرده ام تمامی اطلاعات به روز و بر اساس تجربیات بیان شود.
